← ส่วนหนึ่งของคู่มือฉบับเต็ม: ทำไม AI ไม่รู้จักแบรนด์คุณ
TL;DR: AIVS Score คือคะแนน 0 ถึง 100 ที่วัดความพร้อมเชิงโครงสร้างของเว็บต่อการถูก AI หยิบไปอ้างอิง ประกอบด้วย 5 มิติที่มีน้ำหนักต่างกัน — Crawlability 20%, Content Understandability 25%, AI Citation Presence 20%, Technical Performance 15% และ AI Overview Presence 20% หน้านี้เปิดเกณฑ์ทั้งหมดว่าแต่ละมิติวัดอะไร ให้คะแนนยังไง พร้อมคะแนนก่อนหลังจริงของลูกค้าสองราย และคำอธิบายว่าทำไมบางเว็บมีเพดานคะแนนที่ขึ้นไม่ถึง 100
ทำไมต้องเปิดเกณฑ์ให้คนอื่นดู
คะแนนที่ตรวจสอบวิธีคำนวณไม่ได้ก็เป็นเพียงตัวเลขการตลาด เราเปิดเกณฑ์ทั้งหมดเพื่อให้ลูกค้าตรวจงานเราได้ และเพื่อให้คนที่ไม่จ้างเราเอาไปวัดเว็บตัวเองได้ ถ้าใครคำนวณตามแล้วได้ผลต่างจากรายงานของเรา นั่นคือข้อผิดพลาดที่เราต้องอธิบาย
อีกเหตุผลคือ AIVS ไม่ใช่การพยากรณ์ว่า AI จะแนะนำคุณ ไม่มีใครรับประกันเรื่องนั้นได้ มันวัด ความพร้อมเชิงโครงสร้าง ซึ่งเป็นเงื่อนไขจำเป็นแต่ยังไม่เพียงพอ เว็บที่คะแนนสูงยังอาจไม่ถูกแนะนำถ้าตัวตนของธุรกิจยืนยันจากภายนอกไม่ได้ อ่านกรณีตัวอย่างของเราเองได้ที่ เราทดสอบตัวเองแล้วไม่ติดสักครั้ง
ห้ามิติและน้ำหนัก
| มิติ | วัดอะไร | น้ำหนัก |
|---|---|---|
| 01 Crawlability | บอท AI เข้าเว็บได้หรือไม่ ตรวจ robots.txt, sitemap, llms.txt และ canonical tags | 20% |
| 02 Content Understandability | AI เข้าใจว่าคุณคือใครและขายอะไรหรือไม่ ตรวจ schema, JSON-LD, ลำดับหัวข้อ และโครงสร้าง FAQ | 25% |
| 03 AI Citation Presence | AI พูดถึงคุณจริงหรือไม่ ยิงคำถามอย่างน้อย 25 ข้อ ข้าม 4 แพลตฟอร์ม คือ ChatGPT, Claude, Perplexity และ Gemini | 20% |
| 04 Technical Performance | ความเร็วหน้า ความพร้อมบนมือถือ SSL และการตรวจความถูกต้องของ structured data | 15% |
| 05 AI Overview Presence | ความพร้อมต่อ Google AI Overview และตำแหน่งใน featured snippet | 20% |
คะแนนรวมคือผลรวมถ่วงน้ำหนักของทั้งห้ามิติ แต่ละมิติให้คะแนน 0 ถึง 100 ก่อนคูณน้ำหนัก ตัวอย่างการคำนวณ เว็บที่ได้ Crawlability 80, Content 60, Citation 40, Technical 70 และ AI Overview 50 จะได้คะแนนรวมเท่ากับ (80×0.20)+(60×0.25)+(40×0.20)+(70×0.15)+(50×0.20) = 59.5
ทำไมน้ำหนักถึงตั้งแบบนี้
Content Understandability ได้น้ำหนักสูงสุดที่ 25%
เพราะเป็นมิติที่คะแนนขยับได้มากที่สุดจากงานที่ควบคุมได้เอง และเป็นจุดที่เว็บไทยพลาดบ่อยที่สุด จากการสแกนเว็บไทย 1,317 แห่งด้วยเครื่องมือของเรา มี 88% ที่ AI อ่านแล้วไม่รู้ว่าธุรกิจนั้นขายอะไร ตัวเลขนี้มาจากเครื่องมือของเราเอง ไม่ใช่งานสำรวจเชิงสถิติ
Crawlability กับ AI Overview Presence ได้ 20% เท่ากัน
Crawlability เป็นเงื่อนไขที่ถ้าไม่ผ่านแล้วทุกอย่างที่เหลือไม่มีความหมาย บอทเข้าไม่ได้ก็จบ ส่วน AI Overview Presence เป็นพื้นผิวที่มีคนเห็นมากที่สุดในไทยตอนนี้ เพราะอยู่บนหน้าผลค้นหา Google ที่คนไทยใช้เป็นหลัก
AI Citation Presence ได้ 20% ทั้งที่เป็นผลลัพธ์ปลายทาง
เป็นมิติเดียวที่วัดผลจริงแทนที่จะวัดความพร้อม แต่ไม่ได้ให้น้ำหนักสูงกว่านี้เพราะผลแกว่งตามเซสชันและตำแหน่งผู้ถาม การให้น้ำหนักมากเกินไปจะทำให้คะแนนรวมไม่เสถียรจนใช้เทียบข้ามเดือนไม่ได้
Technical Performance ได้น้อยที่สุดที่ 15%
ความเร็วหน้าเว็บสำคัญกับผู้ใช้จริงมากกว่ากับบอท บอทที่เก็บข้อมูลเนื้อหาทนหน้าช้าได้ดีกว่ามนุษย์ เราจึงให้น้ำหนักไว้ต่ำกว่ามิติที่กระทบการถูกอ้างอิงโดยตรง
คะแนนก่อนหลังจริงสองราย
Bodymap TH — สตูดิโอ WB-EMS ในกรุงเทพ
คะแนนรวม 38 ไป 72 เกรด D ไป C+ เพิ่ม 34 คะแนน ใช้เวลา 8 วัน ส่งงาน 11 จาก 11 รายการ schema ไม่มี error
| มิติ | ก่อน | หลัง | เปลี่ยน |
|---|---|---|---|
| Crawlability | 69 | 82 | +13 |
| Content Understandability | 30 | 74 | +44 |
| AI Citation Presence | 30 | 65 | +35 |
| Technical Performance | 58 | 82 | +24 |
| AI Overview Presence | 28 | 68 | +40 |
ผลข้างเคียงที่วัดได้ในสัปดาห์แรก page view เพิ่มจาก 10 เป็น 43 การเก็บข้อมูลของบอท AI เพิ่มจาก 130 เป็น 258 ครั้ง และมี session แรกจาก ChatGPT เข้ามาในสัปดาห์เดียวกัน
เพดานที่ต้องบอกตรง ๆ: 72 คือคะแนนสูงสุดที่ทำได้จริงบนแพลตฟอร์ม Wix แบบ SPA เพราะสัดส่วน HTML ต่อโค้ดทั้งหน้าอยู่ที่ 6.75% การย้ายไป WordPress หรือ Next.js จะปลดล็อกช่วง 82 ถึง 88 ถ้าไม่บอกลูกค้าเรื่องนี้ก่อน ลูกค้าจะจ่ายเงินเพิ่มเพื่อไล่คะแนนที่แพลตฟอร์มไม่ยอมให้ถึง
Coldtubb — แบรนด์ cold plunge ในไทย
คะแนนรวม 37 ไป 55 เกรด D ไป C เพิ่ม 18 คะแนน ติดเพดานของ CMS เช่นกัน
| มิติ | ก่อน | หลัง | เปลี่ยน |
|---|---|---|---|
| Crawlability | 64 | 71 | +7 |
| Content Understandability | 19 | 48 | +29 |
| AI Citation Presence | 25 | 65 | +40 |
| Technical Performance | 46 | 50 | +4 |
| AI Overview Presence | 0 | 40 | +40 |
ฝั่งทราฟฟิกเดือนมีนาคมเทียบเมษายน session เพิ่มจาก 64 เป็น 198 engaged session เพิ่มจาก 35 เป็น 115 referral traffic เพิ่มจาก 3 เป็น 22 และเกิดช่องทาง Organic Social ใหม่ที่ 44
วันศุกร์ที่ 9 พฤษภาคม เลขานุการผู้จัดการโรงแรมห้าดาวแห่งหนึ่งในเชียงใหม่โทรเข้ามาขอใบเสนอราคา โดยระบุเองว่า ChatGPT แนะนำ Coldtubb
อ่านคะแนนยังไง
คะแนนรวมบอกภาพกว้าง แต่การตัดสินใจอยู่ที่ระดับมิติ ตัวอย่างจากสองเคสข้างบน Coldtubb ได้คะแนนรวมต่ำกว่า Bodymap อยู่ 17 คะแนน แต่ AI Citation Presence เท่ากันที่ 65 แปลว่างานฝั่งการถูกอ้างอิงได้ผลพอกัน ส่วนที่ถ่วงคะแนนรวมคือ Technical Performance ที่ขยับได้แค่ 4 คะแนนเพราะติดข้อจำกัดของ CMS
เวลาอ่านรายงาน ให้ดูสามอย่างตามลำดับ หนึ่ง มิติไหนต่ำกว่า 50 เพราะนั่นคือจุดที่เสียคะแนนมากที่สุดต่อหน่วยงานที่ลงแรง สอง มิติไหนมีเพดานจากแพลตฟอร์ม เพราะไม่ควรลงเงินไล่คะแนนที่ระบบไม่ยอมให้ถึง สาม Crawlability ผ่านหรือยัง เพราะถ้ายังไม่ผ่าน คะแนนมิติอื่นแทบไม่มีความหมาย
ให้คะแนนเว็บตัวเองแบบคร่าว ๆ
- Crawlability — ดึงหน้าหลักด้วย
curlโดยตั้ง user agent เป็นบอท AI แล้วดูว่าเนื้อหาหลักอยู่ใน HTML ดิบหรือไม่ ตรวจ robots.txt ว่าไม่ได้ปิดบอทที่ต้องการไว้ และตรวจว่า sitemap ส่งได้จริง - Content Understandability — เปิดหน้าบริการแล้วถามตัวเองว่าถ้าอ่านแค่ 200 คำแรก จะรู้ไหมว่าธุรกิจนี้ขายอะไรให้ใคร จากนั้นตรวจว่ามี Organization schema และ FAQ ที่ตรงกับข้อความที่คนเห็นจริง
- AI Citation Presence — ยิงคำถามแบบคนจะซื้ออย่างน้อย 25 ข้อข้ามหลายแพลตฟอร์ม แล้วนับสัดส่วนที่ชื่อคุณขึ้น
- Technical Performance — วัดความเร็วหน้าและตรวจ structured data ด้วยเครื่องมือตรวจของ Google ว่าไม่มี error
- AI Overview Presence — ค้นคำถามหลักของหมวดคุณบน Google แล้วดูว่ากล่อง AI Overview ขึ้นไหม และอ้างใครบ้าง
วิธีนี้ให้ตัวเลขหยาบพอสำหรับจัดลำดับงาน ถ้าต้องการคะแนนที่เทียบกับคู่แข่งได้จริงต้องใช้ชุดคำถามคงที่และวัดซ้ำด้วยเงื่อนไขเดียวกันทุกเดือน
CiteLogics — คะแนนที่ตรวจสอบวิธีคำนวณได้
AI Visibility Audit ให้คะแนน AIVS ครบทั้งห้ามิติพร้อมรายละเอียดว่าแต่ละมิติเสียคะแนนตรงไหน และระบุเพดานของแพลตฟอร์มที่ใช้อยู่ เพื่อให้ตัดสินใจได้ว่าควรลงแรงตรงไหนก่อน
- AI Visibility Audit — รายงาน AIVS Score เต็ม พร้อมคุย 30 นาที ราคา 2,000 บาท ส่งภายใน 24 ชั่วโมง คืนเงินได้ใน 7 วัน
- Big Win (Audit + WebFix) — ตรวจพร้อมลงมือแก้ครบทั้ง crawlability โครงสร้าง และ schema ราคา 20,000 บาท
เริ่มจาก สแกน AI visibility ฟรี หรือติดต่อ sales@citelogics.com
คำถามที่พบบ่อย
คะแนน AIVS สูงแปลว่า AI จะแนะนำเราแน่นอนไหม
ไม่แน่นอน AIVS วัดความพร้อมเชิงโครงสร้างซึ่งเป็นเงื่อนไขจำเป็นแต่ยังไม่พอ เว็บที่คะแนนดีแต่ธุรกิจยืนยันตัวตนจากแหล่งภายนอกไม่ได้ก็ยังไม่ถูกหยิบไปแนะนำ ไม่มีใครรับประกันผลลัพธ์ในระบบ AI ได้
ทำไมบางเว็บถึงมีเพดานคะแนน
แพลตฟอร์มสร้างเว็บบางตัวจำกัดว่าคุณควบคุม HTML ดิบและ structured data ได้แค่ไหน เคส Bodymap ติดเพดานที่ 72 เพราะสัดส่วน HTML อยู่ที่ 6.75% บน Wix แบบ SPA การรู้เพดานก่อนช่วยไม่ให้จ่ายเงินไล่คะแนนที่แพลตฟอร์มไม่ยอมให้ถึง
คะแนนเท่าไรถึงเรียกว่าดี
ตัวเลขเดี่ยวมีความหมายน้อยกว่าการเทียบกับคู่แข่งในหมวดเดียวกันและการเทียบกับตัวเองเดือนก่อน ให้ดูที่มิติซึ่งต่ำกว่า 50 ก่อน เพราะเป็นจุดที่ลงแรงแล้วคะแนนขยับมากที่สุด
ใช้ชุดคำถามกี่ข้อในการวัด AI Citation Presence
อย่างน้อย 25 ข้อต่อหนึ่งธุรกิจ ยิงข้ามสี่แพลตฟอร์มคือ ChatGPT, Claude, Perplexity และ Gemini คำถามต้องคงที่ทุกรอบการวัด เพราะถ้าเปลี่ยนคำถามระหว่างเดือนจะเทียบผลข้ามเดือนไม่ได้
คำนวณเองแล้วได้ไม่ตรงกับรายงานทำยังไง
ส่งตัวเลขที่คำนวณได้มาให้เราพร้อมวันที่วัด ความต่างมักมาจากชุดคำถามคนละชุดหรือวัดคนละช่วงเวลา ถ้าตรวจแล้วพบว่าเป็นข้อผิดพลาดฝั่งเรา เราจะแก้รายงานและอธิบายว่าพลาดตรงไหน
เขียนโดย
Nipun Kasevayuth
ผู้ก่อตั้งและ CTO, CiteLogics
วิศวกรผู้หลงใหลใน AI ที่ถอดรหัสว่าโมเดล AI เลือกอ้างอิงแบรนด์ไหนจากอะไร เริ่มจากพิสูจน์วิธีกับเว็บของตัวเองก่อน แล้วสร้างผลลัพธ์แบบเดียวกันให้แบรนด์อย่าง Coldtubb รวมสแกนเว็บไซต์เพื่อวัด AI visibility มาแล้วกว่า 1,000 เว็บ
ดูโปรไฟล์ LinkedIn →
